Οι Ψυχολογικές μη επιληπτικές κρίσεις (PNES) ή αλλιώς (ψευδοκρίσεις) συχνά διαγιγνώσκονται με την Επιληψία διότι είναι δύσκολο να διαχωριστούν καθώς η διάγνωση απαιτεί αρκετή κλινική παρακολούθηση αλλά η λανθασμένη διάγνωση οδηγεί τον ασθενή σε περιττές θεραπείες. Οι Ψυχολογικές μη επιληπτικές κρίσεις έχουν κοινά συμπτώματα με τις επιληπτικές και προκύπτουν από φυσιολογικά και ψυχογενή αίτια και επιφέρουν αλλαγές στην συμπεριφορά, τις αισθήσεις και την κίνηση.
Στην Επιληψία υπάρχουν νευροπαθολογικοανατομικά αίτια που ωθούν ορισμένα μέρη του εγκεφάλου σε υπερδιέγερση πράγμα που δεν υφίσταται στους ψυχολογικά μη επιληπτικούς ασθενείς που έχουν φυσιολογικές ηλεκτρικές εκκενώσεις. Χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο ότι αυτά τα δύο δεν μπορούν να συνυπάρξουν μαζί. Παράγοντες όπως: το άγχος, η εργασία, οι οικογενειακοί δεσμοί και οι συνθήκες ζωής αυξάνουν την πιθανότητα επανεμφάνισης ενός πραγματικού και ψευδούς επιληπτικού επεισοδίου. Ψευδείς επιληπτικές κρίσεις κυρίως παρουσιάζουν άτομα με βαρύ ψυχοτραυματικό παρελθόν.
Οι κρίσεις είναι ψυχοδιεγερτικά ξεσπάσματα του ψυχισμού όταν έρχεται σε επαναβίωση ενός τραύματος. Στην αντίληψη της τραυματικής μνήμης το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με το σοκ. Εμφανίζονται στα τέλη της εφηβείας και αντιπροσωπεύουν το 20-30% των περιστατικών επιληψίας καθώς είναι συχνότερες στις γυναίκες κατά 75-80%. Ασθενείς με διασχιστική διαταραχή προσωπικότητας, μετατραυματικού στρες, διαταραχές σίτισης και διαταραχές ύπνου με πιο κοινούς αυτούς που έχουν διαταραχή μετατροπής (υστερία) είναι πολύ πιθανό να εμφανίσουν όταν έρχονται αντιμέτωποι με ψυχολογική πίεση και στρες.
Η διαταραχή μετατροπής είναι μια ψυχική κατάσταση (ιστορικός όρος Υστερία) η οποία κατατάσσεται στο ευρύτερο φάσμα των Σωματόμορφων διαταραχών, δηλαδή στις διαταραχές που εκδηλώνονται με σωματικές ενοχλήσεις εξαιτίας της ενδόψυχης σύγκρουσης επί της οποίας οι ασθενείς παρουσιάζουν συμπτώματα νευρολογικής ή άλλης σωματικής φύσεως χωρίς να αποδίδονται σε κάποια ιατρική αιτία. Η ασυμβατότητα μεταξύ των συμπτωμάτων, της υγείας του ατόμου και των υστερικών εκδηλώσεων αποτελεί τον παράγοντα κλειδί για την ορθή διάγνωση. Οι ασθενείς τις περισσότερες φορές δεν αναγνωρίζουν την ακριβή προέλευσης των συμπτωμάτων και η αδυναμία αναγνώρισης τους προκαλεί γενικευμένη ανησυχία και έκπτωση στη παραγωγικότητα τους. Επιδημιομιολογικά το γυναικείο φύλο παρουσιάζει μεγαλύτερη ευαισθησία σε αναλογία τρία προς ένα σε αντίθεση με τους άνδρες.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της υστερίας προκύπτουν από ένα αιφνίδιο ξέσπασμα στην τρίτη δεκαετία της ζωής και κορυφώνεται στην τέταρτη. Η φύση των συμπτωμάτων μπορεί να είναι προσωρινή αλλά και να διατηρηθούν σε βάθος χρόνου. Χωρίζονται σε κινητικά, αισθητικά και νευρολογικά.
Αισθητικά Συμπτώματα: Προκύπτουν προβλήματα στην όραση και την ακοή, μείωση της αίσθησης της αφής, ανοσμία και συχνά τσιμπήματα και μυρμηγκιάσματα στα άκρα.
Κινητικά Συμπτώματα: Υπάρχουν έντονοι σπασμοί, ασταθής βηματισμός και ισορροπία, μυϊκή αδυναμία, διαταραχή στην άρθρωση λόγου, δυσκολία στην κατάποση και περιστατικά λιποθυμίας.
Νευρολογικά Συμπτώματα: Ψυχογενείς κρίσεις (με χαρακτηριστικά επιληψίας χωρίς όμως να προκύπτουν από την επιληψία), Ψευδαισθήσεις, Ηχητικές παραισθήσεις, Έκπτωση και μερικής απώλεια στην μνήμη συνήθως κατά τη διάρκεια μιας κρίσης.
Συμπτώματα Ψυχογενών Μη Επιληπτικών Κρίσεων (PNES)
Προσωρινή απώλεια συνείδησης και αλλαγές στην αντίληψη
Σπασμούς και τρέμουλο, τραντάγματα και κραδασμοί των άκρων.
Ασυνήθιστες κινήσεις της κεφαλής και των ποδιών.
Αύρες: Είναι αισθητηριακές ή συναισθηματικές διαταραχές που προηγούνται της κρίσης, όπως μυρμήγκιασμα ή αίσθημα τρόμου.
Συναισθηματικές εκρήξεις με γέλιο, κλάμα ή φωνές.
Κινητικά συμπτώματα όπως: παράλυση, αλαλία ή έντονο κραδασμό.
Ομιλία: Ήχοι, Κλάματα, Κραυγές, Γρυλίσματα και Λαχάνιασμα.
Ακράτεια ούρων και κοπράνων.
Αποπροσανατολισμός
Πονοκέφαλοι μετά το συμβάν
Θεραπεία
Τα μη επιληπτικά επεισόδια έχουν μεγαλύτερη διάρκεια (5-15 και άνω λεπτά) από τα επιληπτικά (1-5 λεπτά). Τα μη επιληπτικά δεν ανταποκρίνονται στα αντισπασμωδικά φάρμακα τα οποία χρησιμοποιούνται στην επιληψία.
Τα PNES αντιμετωπίζονται ψυχοθεραπευτικά με την επεξεργασία των τραυματικών βιωμάτων και την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης του ατόμου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται και παράλληλη ψυχιατρική υποστήριξη.
Μάριος Σεβνταλής Κλινικός Ψυχολόγος
Εκάβης 25 Γαλάτσι
Τηλέφωνα επικοινωνίας 2114237240 & 6934614329